alles over AI op de werkvloer
AI op het werk

AI-geletterdheid verplicht: wat moet je als werkgever regelen?

Ja, het is verplicht. Sinds 2 februari 2025 vraagt de Europese AI-verordening van werkgevers dat ze zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij iedereen die met AI werkt. Ook als je alleen ChatGPT, Claude of Copilot gebruikt, en ongeacht of je met vijf of vijfhonderd mensen bent.

Nee, je hoeft geen certificaat te kopen. En nee, er staat op dit artikel geen boete van vijftien miljoen, wat je op veel andere sites wel zult lezen. Dat is onzin.

Op deze pagina staat wat er wél van je gevraagd wordt, in gewone taal.

Wat er precies in de wet staat

Artikel 4 van de AI-verordening verplicht zowel aanbieders als gebruikers van AI-systemen om te zorgen voor "een voldoende niveau van AI-geletterdheid" bij hun personeel. Gebruiker ben je al zodra je organisatie AI inzet in het werk.

De wet schrijft geen leerplan voor, geen aantal uren en geen examen. Wat hij vraagt is een inspanning die past bij wat jouw mensen doen: iemand die AI gebruikt om mails te schrijven heeft andere kennis nodig dan iemand die er beslissingen mee voorbereidt over klanten of personeel.

Sinds wanneer wordt er gecontroleerd

De verplichting geldt al sinds 2 februari 2025. Dat verrast veel ondernemers, want de aandacht ervoor kwam pas later.

Over toezicht is het eerlijke antwoord dat er nog geen praktijk is. In Nederland was de uitvoeringswet in april 2026 pas in consultatie en is er formeel nog geen handhaver aangewezen; de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDI krijgen coördinerende rollen. Veel aanbieders noemen 2 augustus 2026 als startdatum van het toezicht.

Dat het toezicht nog vorm krijgt is geen reden om te wachten, maar ook geen reden om in paniek iets te kopen.

Wat de wet van je mensen vraagt

Uit de wettekst en de toelichting van de Europese Commissie komen vier onderdelen. Ik heb ze vertaald naar wat het in de praktijk betekent.

Weten wat AI is en hoe het werkt. Genoeg begrip om te snappen waarom een taalmodel soms heel overtuigend de grootste onzin kan produceren.

Weten wat jouw organisatie is in deze wet. Ben je alleen gebruiker, of bouw je zelf iets waarmee je aanbieder wordt? Dat onderscheid bepaalt wat er verder van je gevraagd wordt, en het is het onderdeel dat in de meeste trainingen ontbreekt.

De risico's van je eigen systemen kennen. Niet AI-risico's in het algemeen, maar wat er in jouw werk mis kan gaan, en hoe je een antwoord beoordeelt voordat je erop handelt.

Afgestemd op rol en context. Dit is het scharnierpunt: de wet vraagt expliciet dat je rekening houdt met de kennis, ervaring en werksituatie van je mensen. Eén algemene uitleg voor iedereen is dus juist níet wat er gevraagd wordt.

→ Lees verder: de vier leerdoelen en je interne register

Wat de wet níet van je vraagt

Geen certificaat, geen diploma of voorgeschreven opleiding. De Commissie zegt met zoveel woorden dat een interne registratie van gegeven trainingen volstaat.

Dat is precies waar de Nederlandse markt de mist ingaat. Er wordt overal 'certificaat-theater' verkocht van rond de tweehonderd euro per persoon, met boetebedragen erbij die bij andere overtredingen horen. Je kunt dat kopen, maar je koopt er geen wettelijke zekerheid mee.

→ Lees verder: wat de AI-verordening níet van je vraagt

Wil je eerst weten hoe je team ervoor staat?

Voordat je iets organiseert is het nuttig om te meten wat er al is. De Beproeving is mijn gratis AI-test: iedereen doet hem voor zichzelf en ontdekt welke kleur band hij heeft. Laat je hele team hem doen en je ziet in één oogopslag hoe de niveaus verdeeld liggen.

Dat kost een kwartier per persoon en het levert je meteen een bruikbare nulmeting op voor je interne registratie: je weet waar je begon.

Hoe Prompt Dojo AI-training hieraan bijdraagt

De teamtraining raakt alle vier de onderdelen hierboven, met de nadruk op de twee die er in de praktijk het meest toe doen: kunnen beoordelen of een antwoord klopt, en kunnen uitleggen wat je hebt gedaan en waarom dat verantwoord was.

We werken op locatie met je eigen team en je eigen werk, wat meteen de rol-en-context-eis invult: een boekhouder krijgt andere voorbeelden dan iemand van de klantenservice. Na afloop krijg je een deelnameverslag dat je in je eigen registratie kunt leggen.

Het is een inspanningsverplichting zonder handhavingspraktijk. Wat ik wel kan zeggen: je mensen kunnen het daarna aantoonbaar, en je hebt het vastgelegd. Dat is wat de wet vraagt.

Waar dit op gebaseerd is

Ik verwijs liever naar de wet zelf dan dat je mij op mijn woord moet geloven.

Vraag een offerte aan